Oświecenie to - według słynnej myśli Kanta - "wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy". Koniec niepełnoletności oznacza dojrzałość - i rzeczywiście, także w myśli politycznej mamy "nareszcie" do czynienia z koncepcjami w pełni dojrzałymi.

Wiek XVII to czas, w którym na firmamencie filozofii politycznej pojawiają się prawdziwe gwiazdy. Myśliciele tacy jak Locke czy Hobbes nie przestają inspirować kolejnych pokoleń badaczy, ich dzieła zaś należą do kanonu lektur najkrótszego nawet kursu historii myśli politycznej.

Odrodzenie to epoka znacząca nie tylko dla kultury. To właśnie wtedy we Florencji, stolicy Toskanii - tej samej Toskanii, która wydała Leonarda i Michała Anioła - na świat przychodzi Niccolò Machiavelli, ojciec nowożytnej refleksji nad polityką.

Średniowiecze było okresem, w którym polityka, rozumiana jako instytucje państwa, ale także i szerzej - jako proces argumentacji czy mobilizacji - podporządkowana była celowi religijnemu. Nie tyle teologia była wtedy polityczna, co polityka przesiąknięta do szpiku kości teologią.

O potędze chrześcijaństwa świadczy być może nie jego znaczenie w okresie Średniowiecza, gdy "władcą królów" był papież, ale pierwsze kilkadziesiąt-kilkaset lat po śmierci Jezusa z Nazaretu. Za dowód rzeczywistej potęgi można uznać dynamizm, z jakim nowa, rewolucyjna religia rozprzestrzeniła się na obszarze Imperium Rzymskiego, które w kilka wieków później skapitulowało i uczyniło ją wyznaniem państwowym.

Myśl rzymska oskarżana jest zwykle o wtórność wobec myśli helleńskiej i hellenistycznej. Być może najłatwiej zrozumieć to przez pryzmat różnic w podejściu Greków i Rzymian do życia. Ci ostatni wyżej stawiali praktyczne działanie, stąd też to właśnie w czasach świetności Imperium Rzymskiego na pierwszy plan filozofii wysuwają się jej dziedziny "praktyczne", jak choćby retoryka.

Znane jest stwierdzenie, że ostatnie dwa tysiąclecia zachodniej filozofii to tylko przypisy do Platona. Czy Arystoteles, uczeń, a potem krytyk założyciela Akademii także należy do autorów owych przypisów? Porównajmy poglądy obu filozofów w najbardziej interesujących politologa kwestiach.